Page 76 - Demo
P. 76
Pallati i Versaj%u00ebs 4e shtetit p%u00ebr jet%u00ebn luksoze t%u00eb oborrit t%u00eb tij dhe p%u00ebr nd%u00ebrtimet madh%u00ebshtore. Nj%u00eb arsye tjet%u00ebr p%u00ebr r%u00ebnien e ritmeve t%u00eb zhvillimit t%u00eb Franc%u00ebs ishte dhe intoleranca fetare e Luigjit XIV. Ai ishte i bindur se protestant%u00ebt francez%u00eb mund ta shpinin vendin n%u00eb luft%u00eb civile, megjith%u00ebse ata i kishin sh%u00ebrbyer Franc%u00ebs mjaft mir%u00eb. I vendosur t%u00eb krijonte nj%u00eb Franc%u00eb me %u201cnj%u00eb mbret, nj%u00eb ligj dhe nj%u00eb besim%u201d, m%u00eb 1685, ai shfuqizoi Dekretin (Ediktin) e Nant%u00ebs me Dekretin Fonten%u00ebblo. Mori masa p%u00ebr shkat%u00ebrrimin e kishave protestante dhe mbylli shkollat e tyre. Pothuajse 200 000 protestant%u00eb u larguan drejt vendeve protestante t%u00eb Evrop%u00ebs dhe drejt kolonive angleze t%u00eb Amerik%u00ebs s%u00eb Veriut. Pik%u00ebsynimet e Luigjit XIV n%u00eb Evrop%u00ebP%u00ebrfundimi i Luft%u00ebs Tridhjet%u00ebvje%u00e7are i dha Franc%u00ebs Burbone mund%u00ebsin%u00eb t%u00eb kontrollonte kontinentin. Luigji XIV planifikoi t%u00eb vinte nj%u00eb princ Burbon n%u00eb fronin spanjoll, p%u00ebr t%u00eb fituar kontrollin mbi t%u00eb. P%u00ebr t%u00eb realizuar k%u00ebt%u00eb, mes viteve 1667 dhe 1714, Franca hyri kat%u00ebr her%u00eb n%u00eb luft%u00eb. M%u00eb shkat%u00ebrrimtarja nga k%u00ebto konflikte ishte Lufta p%u00ebr t%u00eb Drejt%u00ebn e Trash%u00ebgimit t%u00eb Fronit Spanjoll (1701-1713), e cila p%u00ebrfundoi me Paqen e Utrehtit q%u00eb vendosi ekuilibrin mes fuqive n%u00eb Evrop%u00eb, duke parandaluar bashkimin e kuror%u00ebs franceze dhe spanjolle. Filipi i Anzhuin%u00ebve u lejua t%u00eb mbante fronin spanjoll, por asnj%u00ebher%u00eb i nj%u00ebjti mbret nuk do t%u00eb sundonte Spanj%u00ebn dhe Franc%u00ebn s%u00eb bashku.Kur Luigji XIV vdiq, n%u00eb vitin 1715, arka franceze ishte pothuajse e boshatisur p%u00ebr shkak t%u00eb luft%u00ebrave. Sistemi francez i taksave e shkarkoi barr%u00ebn e tyre mbi shtresat e ul%u00ebta t%u00eb popullsis%u00eb. Kjo politik%u00eb financiare shkaktoi shum%u00eb pak%u00ebnaq%u00ebsi. N%u00eb periudh%u00ebn e Luigjit XV (1715-1774), nipit t%u00eb Luigjit XIV, problemet financiare do t%u00eb sillnin dob%u00ebsimin e monarkis%u00eb dhe Revolucionin Francez t%u00eb vitit 1789.Fjalorlmerkantiliz%u00ebm %u2013 teoria ekonomike, sipas s%u00eb cil%u00ebs, tregtia gjeneron pasuri dhe nxitet nga akumulimi i bilanceve tregtare pozitive, q%u00eb qeveria duhet t%u2019i inkurajoj%u00eb n%u00ebp%u00ebrmjet masave mbrojt%u00ebse. Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 Analizoni shkaqet q%u00eb %u00e7uan n%u00eb shp%u00ebrthimin e Luft%u00ebs p%u00ebr Trash%u00ebgimin e Fronit Spanjoll, si dhe argumentoni p%u00ebrfundimet e saj.%u2022 Analizoni n%u00ebse anulimi i Ediktit t%u00eb Nant%u00ebs shkaktoi emigrimin masiv t%u00eb hugenot%u00ebve dhe vler%u00ebsoni, n%u00ebse kjo politik%u00eb pati pasoja pozitive apo negative p%u00ebr Franc%u00ebn n%u00eb aspektin ekonomik, demografik dhe shoq%u00ebror.Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Renditni ngjarjet historiko-politike q%u00eb mund%u00ebsuan kalimin e pushtetit nga dinastia Valua te Burbon%u00ebt, duke vler%u00ebsuar rolin e Henriku IV dhe t%u00eb Kardinalit Rishelje n%u00eb konsolidimin e monarkis%u00eb qendrore franceze.%u2022 Jepni nj%u00eb shpjegim konceptual dhe historik t%u00eb termave: %u201ce drejta hyjnore e mbret%u00ebrve%u201d, %u201cLufta p%u00ebr Trash%u00ebgimin e Fronit Spanjoll%u201d dhe %u201cPaqja e Utrehtit%u201d.%u2022 P%u00ebrshkruani n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb analitike struktur%u00ebn, funksionimin dhe simbolik%u00ebn politike t%u00eb oborrit mbret%u00ebror t%u00eb Luigji XIV, si dhe ndikimin e tij n%u00eb marr%u00ebdh%u00ebniet me fisnik%u00ebrin%u00eb franceze.%u2022 Shpjegoni pse politika fetare e Luigjit XIV d%u00ebmtoi zhvillimin ekonomik t%u00eb Franc%u00ebs?Hulumtoni dhe diskutoni74

